الرحلة الحجازیة سفرنامه حج ابن طیب الشرقی الفاسی در سال 1139 قمری است که توصیف او از بقیع شباهت زیادی به گزارشهای قرن یازدهم دارد. شکیبایی و امید به رهایی، اگر چه عبدالله محض و همراهانش را از افشای محل اختفای محمد و ابراهیم باز میداشت، اما طبق روایات، سختگیری زندانبان بر زندانیان نیز سختی شرایط زندان را دو چندان می کرد. ،ب:187)، علی بن محمد بن عبدالله محض نیز از آن جمله است. تنها مسعودی (م364) است که پس از اشاره به دستگیری علی بن محمد درمصر، مرگ او را نیز در مصر میداند. آخرین نکتهای که باید مورد توجه قرار داد نیز آن است که با آنکه نام «موسی بن عبدالله محض» جزو زندانیان آمده و این فرد در شمار افرادی است که ریاح آنان را دستگیر نموده است، اما او پس از وقفهای به سایر حسنیان در زندان هاشمیه پیوست. 547) حذف کرد، چرا که نام آنها در هیچ منبعی به عنوان افراد دستگیر شده، محبوس در زندان و یا آزاد شده از هاشمیه نیامده است. کتاب «تذکرة الخواص» (ابن جوزی، 1401: 197 ) نیز تنها منبعی است که نام سلیمان، عبدالله، علی و عباس را به عنوان فرزندان داوود بن حسن مثنی که در زندان هاشمیه محبوس بودند، آورده است.
زندانی کردن حسنیان و نزدیکان آنان در زندان هاشمیه، معلول برنامه ریزی حاکمیت برای وارد کردن فشار روانی بر محمد بن عبدالله، حذف حامیان و برنامه ریزان حرکتش و تحمیل قیامی زود هنگام بر او بود. پس از گرایش کنستانتین کبیر امپراطور روم به آیین مسیحیت که در آن هنگام گسترش یافته بود و پس از پیروزی او در نبرد به سال ۳۱۲ میلادی که طی آن همه کیشها و آیینهای غیرمسیحی ممنوع اعلام شد آیینهای مهرپرستی نیز در مغربزمین رفته رفته از رواج افتاد. افغانهای یاغی پس از گشایش قندهار به دست نادر، به دهلی گریخته بودند. ایشان که برای بیش از سه دهه مطالعات خود را بر تاریخ اواخر دوره تیموریان متمرکز نموده اند، در مقالات خود ضمن مطالعه تمامی پژوهشهای انجام شده در مورد نوایی در سده بیستم میلادی، با مراجعه به آثار خطی و دست اول دیگر همچون وقفنامه نوایی چشم اندازهایی تازه و تحلیلی در مورد ابعاد شخصیتی، فعالیت های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نوایی و فضای تاریخی که وی در آن می زیست، در اختیار علاقه مندان به مطالعه در باره این شخصیت تاریخی قرار داده است.
در سرخس نیز کژخویی، بد زبانی و بینوایی خود را همراه برد و شکایت او از فقر و تنگدستی اقتصادی در این دوره از عمر او در اشعارش بازتاب یافتهاست. او به همراه برادرش، عبدالله توسط منصور دستگیر شد و سپس به قتل ر آکادمي ژرف انديش . منصور محمد را فراخواند و چون او را دید، گفت: «به خدا سوگند، به وضعی تو را بکشم که هیچ یک از خاندانت را آن چنان نکشته باشم. ابوالفرج (م356) نیز بدون هیچ توضیحی به نام او درفهرست افراد آزاد شده از زندان اشاره کرده است. در خصوص نحوة مرگ محمد عثمانی نیز روایات متفاوتی آورده شده است، اما همه روایات به مرگ او ضمن حبس در زندان هاشمیه اشاره کردهاند. در راستای تحقّق این هدف، در این مقاله برای نخستینبار، ضمن معرفی نسخۀ خطی «المرشد فیالحساب»، با بهرهگیری از بخشی از اطلاعات موجود در این متن به معرفی انواع پارچههای مبادلهای در دورۀ ایلخانان پرداخته میشود تا از این طریق زمینۀ لازم و کافی برای توسعۀ اینگونه مطالعات و تحقیقات فراهم آید.
45 )و ابن جوزی «تذکرة الخواص» (1401: 197) نام ابوبکر بن حسن مثنی را جزو زندانیان زندان هاشمیه آوردهاند، اما طبری ضمن روایت از محمد بن علی بن حمزة علوی که نام ابوبکر بن حسن بن حسن را در عداد کشته شدگان زندان هاشمیه آورده است، اذعان می کند که این سخن را از دیگری جز او نشنیده است. از میان اسامی فوق تنها طبری از نام عباس بن حسن مثلث و برادرش عبدالله سخن به میان آورده است (اصفهانی، همان:191-192). به دیگر سخن این رویداد بار دیگر نقش مهم خاندانهای کهن را در تحولات ایران باستان به خوبی نشان میدهد. انقلاب اسلامی ایران نیز الهام گرفته از قیام امام حسین(ع) بود و به گفته امام خمینی «اگر این مجالس وعظ و خطابه و عزاداری و اجتماعات سوگواری نبود، کشور ما پیروز نمیشد. 13- بنا به روایتی از اصفهانی، او از یاران محمد بن عبدالله بود. این آتش خشم محمد بن ابراهیم بن حسن مثنی «دیباج اصغر» را نیز در بر گرفت. 163) و ابن اثیر(1979:230) در اخبار سال 121ق به این نکته اشاره کردهاند که در اختلاف میان آل علی(ع) بر سر موقوفات او، زید بن علی از طرف بنی الحسین و جعفر بن حسن مثنی از سوی بنی الحسن اقامه دعوی میکردند و پس از مرگ جعفر بن حسن مثنی، عبدالله محض این مسؤولیت را بر عهده گرفت.
الرحلة الحجازیة سفرنامه حج ابن طیب الشرقی الفاسی در سال 1139 قمری است که توصیف او از بقیع شباهت زیادی به گزارشهای قرن یازدهم دارد. شکیبایی و امید به رهایی، اگر چه عبدالله محض و همراهانش را از افشای محل اختفای محمد و ابراهیم باز میداشت، اما طبق روایات، سختگیری زندانبان بر زندانیان نیز سختی شرایط زندان را دو چندان می کرد. ،ب:187)، علی بن محمد بن عبدالله محض نیز از آن جمله است. تنها مسعودی (م364) است که پس از اشاره به دستگیری علی بن محمد درمصر، مرگ او را نیز در مصر میداند. آخرین نکتهای که باید مورد توجه قرار داد نیز آن است که با آنکه نام «موسی بن عبدالله محض» جزو زندانیان آمده و این فرد در شمار افرادی است که ریاح آنان را دستگیر نموده است، اما او پس از وقفهای به سایر حسنیان در زندان هاشمیه پیوست. 547) حذف کرد، چرا که نام آنها در هیچ منبعی به عنوان افراد دستگیر شده، محبوس در زندان و یا آزاد شده از هاشمیه نیامده است. کتاب «تذکرة الخواص» (ابن جوزی، 1401: 197 ) نیز تنها منبعی است که نام سلیمان، عبدالله، علی و عباس را به عنوان فرزندان داوود بن حسن مثنی که در زندان هاشمیه محبوس بودند، آورده است.
زندانی کردن حسنیان و نزدیکان آنان در زندان هاشمیه، معلول برنامه ریزی حاکمیت برای وارد کردن فشار روانی بر محمد بن عبدالله، حذف حامیان و برنامه ریزان حرکتش و تحمیل قیامی زود هنگام بر او بود. پس از گرایش کنستانتین کبیر امپراطور روم به آیین مسیحیت که در آن هنگام گسترش یافته بود و پس از پیروزی او در نبرد به سال ۳۱۲ میلادی که طی آن همه کیشها و آیینهای غیرمسیحی ممنوع اعلام شد آیینهای مهرپرستی نیز در مغربزمین رفته رفته از رواج افتاد. افغانهای یاغی پس از گشایش قندهار به دست نادر، به دهلی گریخته بودند. ایشان که برای بیش از سه دهه مطالعات خود را بر تاریخ اواخر دوره تیموریان متمرکز نموده اند، در مقالات خود ضمن مطالعه تمامی پژوهشهای انجام شده در مورد نوایی در سده بیستم میلادی، با مراجعه به آثار خطی و دست اول دیگر همچون وقفنامه نوایی چشم اندازهایی تازه و تحلیلی در مورد ابعاد شخصیتی، فعالیت های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نوایی و فضای تاریخی که وی در آن می زیست، در اختیار علاقه مندان به مطالعه در باره این شخصیت تاریخی قرار داده است.
در سرخس نیز کژخویی، بد زبانی و بینوایی خود را همراه برد و شکایت او از فقر و تنگدستی اقتصادی در این دوره از عمر او در اشعارش بازتاب یافتهاست. او به همراه برادرش، عبدالله توسط منصور دستگیر شد و سپس به قتل ر آکادمي ژرف انديش . منصور محمد را فراخواند و چون او را دید، گفت: «به خدا سوگند، به وضعی تو را بکشم که هیچ یک از خاندانت را آن چنان نکشته باشم. ابوالفرج (م356) نیز بدون هیچ توضیحی به نام او درفهرست افراد آزاد شده از زندان اشاره کرده است. در خصوص نحوة مرگ محمد عثمانی نیز روایات متفاوتی آورده شده است، اما همه روایات به مرگ او ضمن حبس در زندان هاشمیه اشاره کردهاند. در راستای تحقّق این هدف، در این مقاله برای نخستینبار، ضمن معرفی نسخۀ خطی «المرشد فیالحساب»، با بهرهگیری از بخشی از اطلاعات موجود در این متن به معرفی انواع پارچههای مبادلهای در دورۀ ایلخانان پرداخته میشود تا از این طریق زمینۀ لازم و کافی برای توسعۀ اینگونه مطالعات و تحقیقات فراهم آید.
45 )و ابن جوزی «تذکرة الخواص» (1401: 197) نام ابوبکر بن حسن مثنی را جزو زندانیان زندان هاشمیه آوردهاند، اما طبری ضمن روایت از محمد بن علی بن حمزة علوی که نام ابوبکر بن حسن بن حسن را در عداد کشته شدگان زندان هاشمیه آورده است، اذعان می کند که این سخن را از دیگری جز او نشنیده است. از میان اسامی فوق تنها طبری از نام عباس بن حسن مثلث و برادرش عبدالله سخن به میان آورده است (اصفهانی، همان:191-192). به دیگر سخن این رویداد بار دیگر نقش مهم خاندانهای کهن را در تحولات ایران باستان به خوبی نشان میدهد. انقلاب اسلامی ایران نیز الهام گرفته از قیام امام حسین(ع) بود و به گفته امام خمینی «اگر این مجالس وعظ و خطابه و عزاداری و اجتماعات سوگواری نبود، کشور ما پیروز نمیشد. 13- بنا به روایتی از اصفهانی، او از یاران محمد بن عبدالله بود. این آتش خشم محمد بن ابراهیم بن حسن مثنی «دیباج اصغر» را نیز در بر گرفت. 163) و ابن اثیر(1979:230) در اخبار سال 121ق به این نکته اشاره کردهاند که در اختلاف میان آل علی(ع) بر سر موقوفات او، زید بن علی از طرف بنی الحسین و جعفر بن حسن مثنی از سوی بنی الحسن اقامه دعوی میکردند و پس از مرگ جعفر بن حسن مثنی، عبدالله محض این مسؤولیت را بر عهده گرفت.
رویکردهای نو به سازماندهی اطلاعات (آیا امکان سازماندهی تمام اطلاعات وجود دارد؟